Universiteti Bujqësor i Tiranës: Aty ku gjelbërimi takon studion

Ka partneritete që nuk mund të përkufizohen thjesht si marrëdhënie me një financues, klient apo ofrues shërbimi. Vlera e tyre qëndron te shkëmbimi i njohurive, bashkëpunimi afatgjatë dhe mundësia për të ndërtuar diçka me kuptim së bashku. Për N’Zon, Universiteti Bujqësor i Tiranës (UBT) është pikërisht një partner i tillë. I themeluar në vitin 1951, UBT është një nga universitetet publike kryesore në Shqipëri në fusha si agronomia, shkencat mjedisore, pylltaria, hortikultura, bioteknologjia dhe disiplina të tjera të lidhura me to. Për N’Zon, një hapësirë që i kushton rëndësi qëndrueshmërisë, praktikave të gjelbra dhe dizajnit të menduar me kujdes, universiteti përfaqëson një partner institucional të natyrshëm. Marrëdhënia mes N’Zon dhe UBT tashmë është formalizuar përmes një Memorandumi Mirëkuptimi (MoU). Marrëveshja krijon një kuadër bashkëpunimi në fusha me interes të përbashkët, duke përfshirë praktikat e gjelbra, dizajnin urban të qëndrueshëm, biodiversitetin dhe integrimin e kërkimit akademik në ambiente reale. Për një coworking space të ri si N’Zon, ky bashkëpunim është gjithashtu një tregues i rëndësishëm se qasja jonë ndaj qëndrueshmërisë po vlerësohet edhe përtej komunitetit tonë. Më 29 tetor 2025, ky bashkëpunim kaloi nga marrëveshja në letër në një aktivitet konkret brenda hapësirës së N’Zon. Studentët e Departamentit të Hortikulturës dhe Arkitekturës së Peizazhit, në kuadër të lëndës Landscape Design Studio II, vizituan N’Zon për të prezantuar analizën e tyre të hapësirës. Kjo ishte vizita e parë e studentëve të departamentit në N’Zon dhe njëkohësisht aktiviteti i parë konkret i zhvilluar në kuadër të Memorandumit të Mirëkuptimit. Vizita solli vlerë për të dyja palët. Për studentët, ishte një mundësi për të aplikuar njohuritë e arkitekturës së peizazhit në një hapësirë reale dhe funksionale, me përdorues të përditshëm, kufizime konkrete dhe një kontekst që nuk vinte nga një ushtrim teorik. Për ne, ishte një mundësi për ta parë N’Zon nga një perspektivë krejtësisht tjetër. Studentët dhe pedagogët analizuan elemente si qarkullimi brenda hapësirës, mikroklima, strategjitë e gjelbërimit dhe marrëdhënia mes zonave të ndërtuara dhe atyre të hapura. Analiza e një hapësire shpesh konsiderohet vetëm si faza e parë e një procesi dizajni. Në këtë rast, vetë analiza kishte vlerë të drejtpërdrejtë, sepse na ndihmoi të kuptonim më mirë aspekte të N’Zon që më parë nuk i kishim evidentuar në të njëjtën mënyrë. Dimensioni edukativ i bashkëpunimit është po aq i rëndësishëm sa ai i dizajnit. Studentët patën mundësinë të punonin mbi një rast real dhe të prezantonin vëzhgimet dhe idetë e tyre pikërisht në ambientin që po analizonin. Ky lloj mësimi praktik përputhet me një qasje që N’Zon e vlerëson shumë: afrimin e teorisë me praktikën dhe përdorimin e vetë ambientit si pjesë të procesit të të mësuarit. Memorandumi i Mirëkuptimit na jep kuadrin për bashkëpunimin e ardhshëm, ndërsa vizita e parë në studio na dha pikën konkrete të nisjes. Diskutimet me UBT tashmë janë të fokusuara te mënyrat se si kjo marrëdhënie mund të zhvillohet më tej përmes projekteve të tjera studentore, iniciativave kërkimore, praktikave profesionale për studentët dhe mundësisë që N’Zon të përdoret si një hapësirë praktike për projekte universitare të lidhura me mjediset urbane të qëndrueshme. Kapitulli i parë i këtij bashkëpunimi tashmë është shkruar. Të tjerët sapo kanë filluar të marrin formë. Falënderojmë Departamentin e Hortikulturës dhe Arkitekturës së Peizazhit pranë Universitetit Bujqësor të Tiranës, pedagogët e lëndës Landscape Design Studio II dhe studentët që vizituan N’Zon më 29 tetor 2025 dhe na ndihmuan ta shihnim hapësirën tonë nga një këndvështrim i ri.